आदिपर्व- अध्याय 008

  

Mahabharata - महाभारतम्

1. आदिपर्व- अध्याय 008

॥ श्रीः ॥

1.8. अध्यायः 008

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics

रुरुचरितं॥ 1 ॥ मेन्कात्मजायाः प्रमद्वरायाः रुरुणा सह विवाहप्रसङ्गः॥ 2 ॥ प्रमद्वरायाः सर्पदंशेन रुरोर्दुःखम्॥ 3 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Tex

1-8-0(982)

सौतिरुवाच। 1-8-0x(41)

स चापि च्यवनो ब्रह्मन्भार्गवोऽजनयत्सुतम्।

सुकन्यायां महात्मानं प्रमतिं दीप्ततेजसम्॥ 1-8-1(983)

प्रमतिस्तु रुरुं नाम घृताच्यां समजीजनत्।

रुरुः प्रमद्वरायां तु शुनकं समजीजनम्॥ 1-8-2(984)

शुनकस्तु महासत्वः सर्वभार्गवनन्दनः।

जातस्तपसि तीव्रे च स्थितः स्थिरयशास्ततः॥ 1-8-3(985)

तस्य ब्रह्मन्रुरोः सर्वं चरितं भूरितेजसः।

विस्तरेण प्रवक्ष्यामि तच्छृणु त्वमशेषतः॥ 1-8-4(986)

ऋषिरासीन्महान्पूर्वं तपोविद्यासमन्वितः।

स्थूलकेश इति ख्यातः सर्वभूतहिते रतः॥ 1-8-5(987)

एतस्मिन्नेव काले तु मेनकायां प्रजज्ञिवान्।

गन्धर्वराजो विप्रर्षे विश्वावसुरिति स्मृतः॥ 1-8-6(988)

अप्सरा मेनका तस्य तं गर्भं भृगुनन्दन।

उत्ससर्ज यथाकालं स्थूलकेशाश्रमं प्रति॥ 1-8-7(989)

उत्सृज्य चैव तं गर्भं नद्यास्तीरे जगाम सा।

अप्सरा मेनका ब्रह्मन्निर्दया निरपत्रपा॥ 1-8-8(990)

कन्याममरगर्भाभां ज्वलन्तीमिव च श्रिया।

तां ददर्श समुत्सृष्टां नदीतीरे महानृषिः॥ 1-8-9(991)

स्थूलकेशः स तेजस्वी विजने बन्धुवर्जिताम्।

स तां दृष्ट्वा तदा कन्यां स्थूलकेशो महाद्विजः॥ 1-8-10(992)

जग्राह च मुनिश्रेष्ठः कृपाविष्टः पुपोष च।

ववृधे सा वरारोहा तस्याश्रमपदे शुभे॥ 1-8-11(993)

जातकाद्याः क्रियाश्चास्या विधिपूर्वं यथाक्रमम्।

स्थूलकेशो महाभागश्चकार सुमहानृषिः॥ 1-8-12(994)

प्रमदाभ्यो वरा सा तु सत्त्वरूपगुणान्विता।

ततः प्रमद्वरेत्यस्या नाम चक्रे महानृषिः॥ 1-8-13(995)

तामाश्रमपदे तस्य रुरुर्दृष्ट्वा प्रमद्वराम्।

बभूव किल धर्मात्मा मदनोपहतस्तदा॥ 1-8-14(996)

पितरं सखिभिः सोऽथ श्रावयामास भार्गवम्।

प्रमतिश्चाभ्ययाचत्तां स्थूलकेशं यशस्विनम्॥ 1-8-15(997)

ततः प्रादात्पिता कन्यां रुरवे तां प्रमद्वराम्।

विवाहं स्थापयित्वाग्रे नक्षत्रे भगदैवते॥ 1-8-16(998)

ततः कतिपयाहस्य विवाहे समुपस्थिते।

सखीभिः क्रीडती सार्धं सा कन्यावरवर्णिनी॥ 1-8-17(999)

नापश्यत्संप्रसुप्तं वै भुजंगं तिर्यगायतम्।

पदा चैनं समाक्रामन्मुमूर्षुः कालचोदिता॥ 1-8-18(1000)

स तस्याः संप्रमत्तायाश्चोदितः कालधर्मणा।

विषोपलिप्तान्दशनान्भृशमङ्गे न्यपातयत्॥ 1-8-19(1001)

सा दष्टा तेन सर्पेण पपात सहसा भुवि।

विवर्णा विगतश्रीका भ्रष्टाभरणचेतना॥ 1-8-20(1002)

निरानन्दकरी तेषां बन्धूनां मुक्तमूर्धजा।

व्यसुरप्रेक्षणीया सा प्रेक्षणीयतमाऽभवत्॥ 1-8-21(1003)

प्रसुप्तेवाभवच्चापि भुवि सर्पविषार्दिता।

भूयो मनोहरतरा बभूव तनुमध्यमा॥ 1-8-22(1004)

ददर्श तां पिता चैव ये चैवान्ये तपस्विनः।

विचेष्टमानां पतितां भूतले पद्मवर्चसम्॥ 1-8-23(1005)

ततः सर्वे द्विजतराः समाजग्मुः कृपान्विताः।

स्वस्त्यात्रेयो महाजानुः कुशिकः शङ्खमेखलः॥ 1-8-24(1006)

उद्दालकः कठश्चैव श्वेतश्चैव महायशाः।

भरद्वाजः कौणकृत्स्य आर्ष्टिषेणोऽथ गौतमः॥ 1-8-25(1007)

प्रमतिः सह पुत्रेण तथान्ये वनवासिनः।

तां ते कन्यां व्यसुं दृष्ट्वा भुजंगस्य विषार्दिताम्॥ 1-8-26(1008)

रुरुदुः कृपयाऽविष्टा रुरुस्त्वार्तो बहिर्ययौ।

ते च सर्वे द्विजश्रेष्ठास्तत्रैवोपाविशंस्तदा॥ ॥ 1-8-27(1009)

इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि पौलोमपर्वणि अष्टमोऽध्यायः॥ 8 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes

1-8-3 शुनकस्तु शौनकस्त्वमिति पाठान्तरम्॥ 1-8-6 प्रजज्ञिवान् उत्पादितवान्॥ 1-8-17 कतिपयाहस्य कतिपयाहस्सु इति पाठान्तरं। कतिपयाहस्सु हतेष्वित्यर्थः॥ 1-8-19 कालधर्मणा मृत्युना॥ अष्टमोऽध्यायः॥ 8 ॥