तस्मिंस्त्वयि किं वीर्यमित्यपीदं

तस्मिंस्त्वयि किं वीर्यमित्यपीदं सर्वं दहेयं यदिदं पृथिव्यामिति ॥

॥ लिप्यन्तरणम् ॥

tasmiṁstvayi kiṁ vīryamityapīdaṁ sarvaṁ daheyaṁ yadidaṁ pṛthivyāmiti ||

॥ अन्वयः ॥

तस्मिन् त्वयि किं वीर्यम् इति। पृथिव्याम् इदं यत् अस्ति इदं सर्वम् अपि दहेयम् इति ॥

॥ अन्वयलिप्यन्तरणम् ॥

tasmin tvayi kiṁ vīryam iti | pṛthivyām idaṁ yat ( asti ) idaṁ sarvam api daheyam iti ||

॥ सुबोधिनीभाष्यम् - गोपालानन्दस्वामिरचितम् ॥

[ यक्षाग्निसंवादः अग्नेः पराजयः ]

एवं प्रत्युक्तं यक्षस्वरूपमाह - तस्मिन् इति ।

तस्मिंस्त्वयि किं वीर्यमित्यपीदं सर्वं दहेयं यदिदं पृथिव्यामिति ॥५॥

तस्मै तृणं निदधावेतद्दति तदुपप्रेयाय सर्वजवेन तन्न शशाक दग्धुम् ।

स तत एव निववृते नैतदशकं विज्ञातुं यदेतद्यक्षमिति ॥६॥

अग्निरहं जातवेदा वाऽहमिति बहुनामभिः प्रख्यापितात्मवैभवे त्वयि किं वीर्यमिति । एवं पृष्टोऽग्निः साभिमानमाह यदिदं पृथिव्यां सर्वमपीदं दहेयमिति । तस्मै तृणं निदधौ तदुपप्रेयाय सर्वजवेन तन्न शशाक दग्धुम् - स्फुटमेतत् । सः - भग्नमानोऽग्निः एतद्यक्षं यत् - यत्स्वरूपम्, एतद्विज्ञातुम् - सम्यग्ज्ञातुम्, नाशकम् इति मत्वेति शेषः, तत एव तत्क्षणादेव, निववृते - गतमानो गतवेगः क्षणमप्यसन्निधायापससारेति भावः ॥५-६॥

॥ आङ्गल-अर्थः ॥

“Since such thou art, what is the force in thee?” “Even all this I could burn, all that is upon the earth.”

॥ हिन्दी-अर्थः ॥

''यदि तुम ऐसे हो, तो तुम्हारे अन्दर क्या शक्ति (वीर्य) है? ''इस सबको, इस पृथ्वी पर जो कुछ है, उस सबको मैं भस्म कर सकता हूँ।

॥ शब्दावली ॥

तस्मिन् - tasmin - such being the case

त्वयि - tvayi - in thee

किम् - kim - what

वीर्यम् - vīryam - the force

इति - iti - thus (the Yaksha asked Agni)

पृथिव्याम् - pṛthivyām - upon the earth

इदम् - idam - all this

यत् - yat - that

अस्ति - asti - is

इदम् सर्वम् - idam sarvam - all this

अपि - api - even

दहेयम् - daheyam- I could burn

इति - iti - thus (the Agni replied to the Yaksha)