नाचिकेतमुपाख्यानं मृत्युप्रोक्तं सनातनम्‌

नाचिकेतमुपाख्यानं मृत्युप्रोक्तं सनातनम्‌। उक्त्वा श्रुत्वा च मेधावी ब्रह्मलोके महीयते ॥

॥ लिप्यन्तरणम् ॥

nāciketamupākhyānaṁ mṛtyuproktaṁ sanātanam | uktvā śrutvā ca medhāvī brahmaloke mahīyate ||

॥ अन्वयः ॥

मेधावी इदं मॄत्युप्रोक्तं सनातनं नाचिकेतम् उपाख्यानम् उक्त्वा श्रुत्वा च ब्रह्मलोके महीयते ॥

॥ अन्वयलिप्यन्तरणम् ॥

medhāvī ( idaṁ ) mṝtyuproktaṁ sanātanaṁ nāciketam upākhyānam uktvā śrutvā ca brahmaloke mahīyate ||

॥ सुबोधिनीभाष्यम् - गोपालानन्दस्वामिरचितम् ॥

[ नाचिकेतोपाख्यानश्रवणफलम् ]

श्रुतिरिममुपदेशं स्तौति -

नाचिकेतमुपाख्यानं मृत्युप्रोक्तं सनातनम् ।

उक्त्वा श्रुत्वा च मेधावी ब्रह्मलोके महीयते ॥१६॥

नाचिकेतम् - नचिकेतसा प्राप्तम् । सनातनम् अपौरुषेयत्वात् । एवम्भूतमिदम् उपाख्यानं गुरुभ्यः श्रुत्वा शिष्येभ्यः उक्त्वा च ब्रह्मलोके महीयते ॥१६॥

॥ आङ्गल-अर्थः ॥

The man of intelligence having spoken or heard the eternal story of Nachiketas wherein Death was the speaker, grows great in the world of the Brahman.

॥ हिन्दी-अर्थः ॥

मेधावी व्यक्ति नचिकेता के इस सनातन उपाख्यान को कहकर अथवा सुनकर, जिसके वक्ता थे मृत्युदेव, ब्रह्मलोक में महिमान्वित होता है।

॥ शब्दावली ॥

मेधावी - medhāvī - the man of intelligence

मॄत्युप्रोक्तम् - mṝtyuproktam - wherein Death was the speaker

नाचिकेतम् - nāciketam - of Nachiketas

सनातनम् उपाख्यानम् - sanātanam upākhyānam - the eternal story

उक्त्वा श्रुत्वा च - uktvā śrutvā ca - having spoken or heard

ब्रह्मलोके - brahmaloke - in the world of the Brahman

महीयते - mahīyate - grows great

॥ अथ उपनिषद् ॥