तस्माद् वा इन्द्रोऽतितरामिवान्यान्देवान्स

तस्माद् वा इन्द्रोऽतितरामिवान्यान्देवान्स ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पर्श स ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥

॥ लिप्यन्तरणम् ॥

tasmād vā indro'titarāmivānyāndevānsa hyenannediṣṭhaṁ pasparśa sa hyenatprathamo vidāñcakāra brahmeti ||

॥ अन्वयः ॥

सः हि एनत् नेदिष्ठं पस्पर्श हि सः एनत् ब्रह्म इति प्रथमः विदाञकार। तस्मात् वै इन्द्रः अन्यान् देवान् अतितराम् इव ॥

॥ अन्वयलिप्यन्तरणम् ॥

saḥ hi enat nediṣṭhaṁ pasparśa hi saḥ enat brahma iti prathamaḥ vidāñakāra | tasmāt vai indraḥ anyān devān atitarām iva ||

॥ सुबोधिनीभाष्यम् - गोपालानन्दस्वामिरचितम् ॥

अग्न्यादिष्वपीन्द्रस्य श्रेष्ठयमाह - तस्मादिति ।

[ इन्द्रस्य सर्वश्रेष्ठता ]

तस्माद्वा इन्द्रोऽतितरामिवान्यान्देवान् स ह्येनन्नेदिष्ठं

पस्पर्श सह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥३॥

स्फुटम् ॥३॥

॥ आङ्गल-अर्थः ॥

Therefore is Indra as it were beyond all the other gods because he came nearest to the touch of That, because he first knew that it was the Brahman.

॥ हिन्दी-अर्थः ॥

इसलिए इन्द्र अन्यान्य देवगणों से मानों परे, उच्चतर हैं, क्योंकि वह 'उसके' स्पर्श के निकटतम आया, क्योंकि सर्वप्रथम उसे यह ज्ञात हुआ कि वह 'ब्रह्म' था।

॥ शब्दावली ॥

सः - saḥ - he

हि - hi - indeed

नेदिष्ठम् - nediṣṭham - closer

पस्पर्श - pasparśa - touched

हि - hi - since

सः - saḥ - he

एनत् - enat - this

ब्रह्म - brahma - the Eternal

इति - iti - thus

प्रथमः - prathamaḥ - first

विदाञकार - vidāñakāra - knew

तस्मात् - tasmāt - therefore

वै - vai - indeed

इन्द्रः - indraḥ - god Indra

अन्यान् - anyān - other

देवान् - devān - gods

अतितराम् - atitarām - transcending beyond

इव - iva - like