स तस्मिन्नेवाकाशे स्त्रियमाजगाम

स तस्मिन्नेवाकाशे स्त्रियमाजगाम बहुशोभमानामुमां हैमवतीं तां होवाच किमेतद्यक्शमिति ॥

॥ लिप्यन्तरणम् ॥

sa tasminnevākāśe striyamājagāma bahuśobhamānāmumāṁ haimavatīṁ tāṁ hovāca kimetadyakśamiti ||

॥ अन्वयः ॥

सः तस्मिन् एव आकाशे बहुशोभमानां स्त्रियम् आजगाम। ताम् हैमवतीम् उमाम् उवाच ह किम् यक्षम् इति ॥

॥ अन्वयलिप्यन्तरणम् ॥

saḥ tasmin eva ākāśe bahuśobhamānāṁ striyam ājagāma | tām haimavatīm umām uvāca ha kim yakṣam iti ||

॥ सुबोधिनीभाष्यम् - गोपालानन्दस्वामिरचितम् ॥

[ इन्द्रप्रार्थना ]

स तस्मिन्नेवाकाशे स्त्रियमाजगाम बहुशोभमानामुमां हैमवतीम् । तां होवाच किमेतद्यक्षमिति ॥१२॥

सः - इन्द्रः तस्मिन्नेवाकाशे प्राग्यक्षाधिष्ठित एव प्रदेशे, आविर्भूतामिति शेषः । बहुशोभमानां हिमवत्पुत्रीमुमाम्, आजगाम - दृष्ट्वा तत्सन्निधिमागच्छदिति भावः । आगत्य किमेतद्यक्षमिति सविनयं तामुवाच अपृच्छदिति भावः ॥१२॥

॥ इति केनोपनिषद्भाष्ये तृतीयः खण्डः ॥

॥ आङ्गल-अर्थः ॥

He in the same ether came upon the Woman, even upon Her who shines out in many forms, Uma daughter of the snowy summits. To her he said, “What was this mighty Daemon?”

॥ हिन्दी-अर्थः ॥

वह (इन्द्र) उसी आकाश में अनेक रूपों में भासित हो रही एक स्त्री के समीप आया जो हिमवान् शिखरों की पुत्री 'उमा' है। वह उमा से बोला, ''यह बलशाली यक्ष क्या था?

॥ शब्दावली ॥

सः - saḥ - he

तस्मिन् एव - tasmin eva - in the same

आकाशे - ākāśe - ether

बहुशोभमानाम् - bahuśobhamānām - who shines out in many forms

स्त्रियम् - striyam - (as) woman

आजगाम - ājagāma - came upon

ताम् - tām - to her

हैमवतीम् उमाम् - haimavatīm umām - Uma, the daughter of the snowy summits

उवाच - uvāca - said

किम् ह - kim ha - what was this

यक्षम् - yakṣam - mighty Daemon

इति - iti - thus